Friday, June 30, 2006

Movie review: Raincoat

ರೇನ್‌ಕೋಟ್
(ಋತುಪರ್ಣಘೋಷ್ ನ ಚಿತ್ರ: ಒಂದು ಅನಿಸಿಕೆ)
Rituparno Ghosh is one of the modern generation Bengali directors, believing in meaningful cinema and has won many national and international awards. 'Rain coat (2004)' was selected for 39th Annual Karlovy Vary International Film Festival in the Czech Republic. This is my review in Kannada.

Raincoat, ಋತುಪರ್ಣ ಘೋಷ್‌ನ ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರದ ಅಂತ್ಯ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇದು ಓ ಹೆನ್ರಿಯ (O Henry) ಕತೆಯೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್, ಗೋವಿಂದ್ ನಿಹಲಾನಿ ತರಹ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂವೇದನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಭಾರತದ ಮೆಡಿಯೊಕರ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಿಗೆ ಇದಾವುದೊ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸರಳ ಸತ್ಯ ಈ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಋತುಪರ್ಣ ಘೋಶ್, ಗೋವಿಂದ್ ನಿಹಲಾನಿಯಂತೆ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಧಾಟಿಯ ಅರ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರ ಮುಗಿದಾದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಾಡುತ್ತದೆ.


ಚಿತ್ರಕತೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ತುಂಬ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲೂ ಭಾವುಕತೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡದೇ ಚಿತ್ರ ಒಂದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ flashback ಇಲ್ಲದೇ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊರಿಸಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳೇ ಇಲ್ಲವೆ?

ರೇನ್‌ಕೋಟ್‌ನ ಸಮಸ್ಯೆಯೇನೆಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಸಿಸಂ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರ. ನವ್ಯದ ಆಚೆ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಕಾಣುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಚಲಿತ ಚಿತ್ರಗಳ ಮುಂದೆ ಈ ಚಿತ್ರ ತುಂಬ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ rain coat ಮತ್ತು ಮಳೆ. ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲು ಶುರುವಾದರೆ ನಿಲ್ಲುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ನಿಂತರೂ ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಯಾವಾಗಲೂ ರೇನ್‌ಕೋಟ್ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕತೆ ಇಂಗ್ಲಂಡಿಗೆ, ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ರೇನ್‌ಕೋಟ್ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಛತ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಈ ಚಿತ್ರದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸೋಲು. ಈ ಚಿತ್ರ ಅ-ಭಾರತೀಯವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ.
ಒಬ್ಬ ಕತೆಗಾರ ಕತೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಾಗ ಅವನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಓದುಗ ಇರುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಂವೇದನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪಶ್ಚಿಮವನ್ನು ತಟ್ಟುವ ಆಸೆ, ಪಶ್ಚಿಮದ ವಿಮರ್ಶಕನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ಆಸೆ. ಈ ಗೊದಲದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟವಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅವರ ಕತೆ, ಅವರ ಹವಮಾನ, ಅವರ ಮಳೆ, ಅವರ ರೇನ್‌ಕೋಟ್, ಆದರೆ ನಡೆಯುವುದು ಮಾತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ. ಆದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಜನ ಇದನ್ನು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿನಿಮಾ ಅಂತ್ ಕರೆಯಬಹುದು.
ಚಿತ್ರದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುವುದು. ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದೂ ಹೆಂಗಸು ಒಬ್ಬಳೇ ಇರುವಾಗ ಯಾರೂ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ, ಹೆಂಗಸು ಗಂಡಸು ಎಲ್ಲ ಸೇದುತ್ತಾರೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಹೇಳಿದ್ದು ಈ ಚಿತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಚಿಕ್ಕ ವಿಷಯಗಳು ನಿರ್ದೇಶಕನಿಗೆ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಓ ಹೆನ್ರಿಯ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು sudden twist ಇರುತ್ತದೆ, shock ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆ feeling ಚಿತ್ರ ನೊಡುವಾಗ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುಷಃ ಕತೆಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದಾಗ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮಾ ಮಾಡದೇ ಆ ಶಾಕ್ ಕೊಡುವುದು ತುಂಬ ಕಷ್ಟ.
ಇದು ರೊಮ್ಯಾಟಿಸಿಸಂ ಕಾಲದ ಕತೆಯಾದರೂ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಹೂತ ಸತ್ಯಗಳ ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ. ಗತಕಾಲದ ಸತ್ತುಹೋದ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಸತ್ತುಹೋದಂತಿರುವ ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಹೇಳಲೂ ಆಗದೇ, ಬದುಕು ಸುಳ್ಳಿನ ಆಸರೆ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಆಪ್ತರಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತ, ಸುಳ್ಳನ್ನೇ ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿಸಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಖುಷಿ ಹಂಚುವ ವ್ಯ್ರರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಹೇಳಿ? ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬದುಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡುವ ಸುಂದರ ಮೋಸ ನಮ್ಮದೆನ್ನಿಸಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ರೇನ್‌ಕೋಟ್ ನಮ್ಮನ್ನು ತೋಯಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ.

3 comments:

  1. ರೇನ್ ಕೋಟ್ ನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ.ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ.ಆತ (ಅಜಯ್ ದೇವ್‍ಗನ್)ಬಾತ್ ರೂಮಿಗೆ ಹೋಗ ಬೇಕು ಎಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಆಕೆ ಮಾತು ಬದಲಿಸಿ ಆತನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗಾದರೂ ಆತ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆ ದ್ರಶ್ಯದ ಬಳಿಕ ಆತನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮನವರಿಕೆಯಾದಂತಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಆತನೇನಾದರೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆಯೇ ? ಆಕೆಯ ಪತಿ ಅಲ್ಲೇನಾದರೂ ಕುಡಿದು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾನೆಯೇ?
    ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

    ReplyDelete
  2. ಬಹುಷಃ ಆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆ ಅವರ ಮನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ನಾಯಕನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಏನಂತೀರಾ?

    ಕೇಶವ

    ReplyDelete
  3. ಇರಬಹುದು! ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ.

    ReplyDelete